Nhân Ngày Chuyển đổi số (10/10/2026), dòng suy nghĩ lại đưa tôi về những
năm đầu thập niên 2010. Thời điểm đó, toàn ngành giáo dục đang sôi nổi hưởng
phong trào ứng dụng Công nghệ thông tin (CNTT) giai đoạn II. Nhìn lại chặng
đường từ những bước đi chập chững thuở ban đầu ấy đến công cuộc chuyển đổi số
toàn diện hôm nay, có những câu chuyện vừa đáng nhớ, vừa để lại nhiều bài học
thấm thía.
Câu chuyện thứ nhất: Bài toán làm web
trường học
Hồi ấy, các trường tiểu học rất nhiệt huyết muốn tổ chức dạy tin học cho
học sinh. Nhà trường xin Phòng Giáo dục và Đào tạo (PGD) một hợp đồng nhân sự
hoặc kinh phí nhưng không được duyệt. Thay vào đó, cấp trên yêu cầu nhà trường nên
có trang web riêng.
Đáng chú ý là PGD lại giới thiệu sẵn một đơn vị dịch vụ bên ngoài xuống
để làm web cho các trường. Hưởng ứng tinh thần chỉ đạo, một số trường đã đầu tư
làm trang web rất hoành tráng, thậm chí còn tổ chức lễ khai mạc linh đình, liên
hoan rình rang.
Nhìn cảnh đó, tôi cứ trăn trở về tính hiệu quả và sự lãng phí. Thay vì
tốn kém kinh phí lúc bấy giờ, tôi tự mày mò làm ngay một blog (*) miễn phí cho
trường. Không tốn một đồng chi phí nào, vậy mà chiếc blog giản dị ấy vẫn hoạt
động bền bỉ và còn lưu giữ lại hình ảnh, tư liệu đến tận bây giờ.
Câu chuyện thứ hai: Buổi họp trực
tuyến... "cà giựt cà tang"
Một kỷ niệm "cười ra nước mắt" khác là khi PGD tổ chức họp trực
tuyến. Phải thừa nhận là ý tưởng rất đi trước thời đại, nhưng hạ tầng kỹ thuật
lúc bấy giờ thì chưa cho phép: đường truyền internet khi đó chỉ vỏn vẹn khoảng
8 đến 12 Mbps.
Để triển khai, PGD chọn vài trường làm điểm tập trung cán bộ quản lý các
trường khác đến dự họp online. Buổi họp được chuẩn bị vô cùng long trọng, có cả
khui rượu champagne chúc mừng khai mạc. Thế nhưng, đời không như là mơ:
Âm thanh: Hoàn toàn câm
lặng, chẳng nghe thấy đầu cầu bên kia nói gì.
Hình ảnh: Cứ giật tung
tóe, hình trôi đi đâu mất vì đường truyền quá yếu.
Cuối cùng, buổi họp hoành tráng ấy đành diễn ra trong cảnh "mỗi
người nhìn một màn hình đứng hình", để lại tiếng cười ngả nghiêng cho
những người tham dự
Hai câu chuyện nhỏ từ thuở phong trào CNTT ngày trước chính là bài học
sâu sắc cho bất kỳ tiến trình đổi mới nào.
Chuyển đổi số hay ứng dụng công nghệ không thể chỉ dừng lại ở những khẩu
hiệu hô hào hình thức hay những chiến dịch bề nổi. Nếu thiếu đi sự chuẩn bị kỹ
lưỡng về hạ tầng, nguồn lực và tư duy hiệu quả thực chất, thì mọi phong trào
rầm rộ đến mấy cũng sẽ nhanh chóng rơi vào cảnh "sáng nở, tối tàn"
mà thôi.
Và: https://truongtieuhocngoquyen.blogspot.com/
